Rsikli Gebelik

YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLER VE TAKİBİ
Anne veya bebek ile ile ilgili bazı durumlar bir gebeliğin riskli gebelik (yüksek riskli gebelik) kategorisine alınmasını gerektirebilir. Anne ile ilgili durumlar gebelikten önce var olan bazı hastalıklar olabileceği gibi gebelik başladıktan sonra ortaya çıkan bazı hastalıklar da olabilir. Riskli gebelik olarak tanımlanan hamilelikler daha yakından ve dikkatli sıkı takip gerektirirler. Mümkün olan şartlarda bu gebeliklerin riskli gebelik uzmanları (perinatoloji uzmanı, perinatolog) tarafından takip edilmesi ve değerlendirilmesi sağlanmalıdır.

Riskli gebeliğe neden olan anne ile ilgili durumlar:
– Annenin sigara kullanıyor olması (miktarı az veya çok farketmeksizin)
– Annede gebelikten önce veya gebelik sırasında yüksek tansiyon (preeklampsi, gebelik zehirlenmesi) meydana gelmesi
– Annede gebelikten önce veya gebeliğe bağlı şeker hastalığı (diabet) gelişmesi
– Annede karaciğer, böbrek, guatr, romatizmal hastalıklar, epilepsi, psikiyatrik hastalıklar gibi hastalıklar bulunması
– Annede AIDS olması
– Anne yaşının 18’in altında veya 35’in üzerinde olması
– Annenin daha önce 3 veya daha fazla düşük yapmış olması
– Annenin daha önce intrauterin ex fetus (karnında bebek ölmesi) durumunu yaşaması
– Annenin aşırı zayıf veya aşırı şişman olması

hamilelikte (gebelikte) üstüne görmek

Halk arasında hamilelikte (gebelikte) üstüne görmek, üste görmek, üstüne adet olmak gibi isimlerle adlandırılan durum aslında adet (regl, mens) kanaması değildir hamileliğin başlangıcında gebeliğin rahim iç tabakasına yerleşmesinden kaynaklanan kanamadır, buna implantasyon kanaması denir. Her gebelikte bu kanama meydana gelmez. Hastalar bu kanamayı şöyle anlarlar: Hasta gebeliğin başlangıcında hemen hemen adet dönemine denk gelen günlerde bu gebeliğin yerleşmesine bağlı kanamayı farkeder ancak hamile olduğunu farketmediği için adet kanaması sanar. Bir ay sonra yani gebelik iki aylık olduğunda adet görmeyince ancak fark eder hamile olduğunu ve geçen ay gördüğü kanamayı “üstüne gördüm, üstüne görmüşüm, hamileliğin üstüne adet görmek, gebeliğin üstüne adet görmek” gibi isimlerle ifade eder.

Bu kanama adet kanaması değildir. Bu nedenle çoğu zaman miktarı ve rengi de kadının normal adetinden farklıdır ancak hasta bunu her zaman farketmeyebilir. Gebeliğin rahim duvarına gömülürken yani implante olurken oluşturduğu bu az miktarda kanama zararsızdır, gebeliğe veya bebeğe zarar verecek bir durum değildir. Tek sakıncası hasta bu kanamadan dolayı adet gördüğünü sandığı için gebe kaldığını farketmez ve  gebeliği farkedene kadar gebelik açısından zararlı ilaçlar v.b kullanabilir veya röntgene maruz kalabilir. Bu açıdan korunmayan ve gebelik planlayan bayanların dikkatli olmaları gerekir.

Gebeliğin 1. Ayı

GEBELİĞİN BİRİNCİ AYI
Gebeliğin ilk ayında eşler genellikle gebelik şüphesiyle doktora başvururlar. Gebelik olduğundan emin olmadıkları için de büyük bir heyecan ve merak içerisinde olurlar. Bu nedenle bu ilk ayda yapılan muayenede öncelikle gebeliğin kesin olarak olup olmadığı ultrason ve gerekirse gebelik testleri ile belirlenir. Gebelik varsa sıradaki en önemli konu kalp atışının olup olmadığıdır. Yalnız kalp atışın çok küçük gebeliklerden oluşmaz yaklaşık 5-6 hafta civarında (adet geçmesinden 10-15 gün sonra) görülebilir. Bu ilk ayda bazen gebelik kesesi görüldüğü ve geliştiği halde içerisinde bebek oluşmaz bu duruma da sık rastlanır ve buna “boş gebelik” denir. Bu ay aile bebeğin durumunu ve sağlığını merak edebilir ancak henüz gebelik çok küçük olduğu için bu dönemde bebeğin canlı olması dışında pek bir özelliği değerlendirilemez, bir özürü var mı yok mu bu dönemde anlaşılamaz.

İlk gebelilk muayenesinde yapılan diğer işlemler:
– Genetik, tıbbi, gebelikle ilgili ve psikoseksüel faktörler açısından riskler belirlenir
– Tahmini doğum tarihi hesaplanır
– Genel fizik muayene yapılır
– Annenin gebelik dışında herhangi bir sağlık problemi varsa bunun gebeliğe etkileri değerlendirilir
– Laboratuar testleri yapılır: Tam kan tahlili, idrar tahlili, kan grubu, rh antikor taraması (kan uyuşmazlığı için), troid testleri (TSH), rubella, toxoplazma, Hbs ag testi (Hepatit B), HIV (AIDS) testi önerilir. (bkz: gebelikte yapılan tahliller ve testler)

Son adet tarihinin ilk gününden hesaplanan gebelik süresi 280 gün veya 40 haftadır. Tahmini doğum tarihi son adet tarihine 7 gün eklenip 3 ay geriye gidilerek hesaplanabilir. Prenatal muayenede en önemli incelemelerden biri gestasyonel yaşın belirlenmesidir, yani gebeliğin tam olarak kaç haftalık olduğunun belirlenmesidir. Bazen eşler son adet tarihini bilemezler bilemezler bu durumda ultrason ölçümlerinden yararlanarak gebelik yaşı belirlenir.